Online sınav gözetimi sözlüğü
Online sınav gözetimi terimleri sade Türkçeyle: AI gözetmen, canlı gözetim, kilitli tarayıcı, KVKK, açık rıza, LTI 1.3, bütünlük puanı ve fazlası.
A'dan Z'ye 71 terim
360 derece oda taraması
360 derece oda taraması, adayın sınavdan önce kamerayla odayı ve masayı çevirerek göstermesi; yasaklı eşya ve başka kişi kontrolüdür.
Tanımı oku →AB Yapay Zekâ Yasası (EU AI Act)
AB Yapay Zekâ Yasası, sınavda kopya tespiti için kullanılan yapay zekâyı yüksek riskli sayar; insan gözetimi ve şeffaflık şartı getirir.
Tanımı oku →Açık kitap sınavı
Açık kitap sınavı, adayın not, kitap ya da belirli kaynakları kullanabildiği sınavdır; gözetim kimliğe ve başkasından yardım almamaya odaklanır.
Tanımı oku →Açık rıza
Açık rıza, KVKK'da belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır; online sınavda nasıl alınır?
Tanımı oku →Aday cihaz ve sistem testi
Aday cihaz testi, sınavdan önce kamera, mikrofon, internet, tarayıcı ve ışığın kontrol edilmesidir; sınav günü teknik sorunları azaltır.
Tanımı oku →Aydınlatma metni
Aydınlatma metni, KVKK uyarınca adaya hangi verinin, hangi amaçla, kime aktarılarak ve hangi hukuki sebeple işlendiğini anlatan bilgilendirmedir.
Tanımı oku →Başkasının yerine sınava girme
Başkasının yerine sınava girme, adayın sınavını üçüncü bir kişiye yaptırmasıdır; kimlik, yüz doğrulama ve canlılık analiziyle önlenir.
Tanımı oku →Biyometrik veri
Biyometrik veri, yüz şablonu ya da parmak izi gibi kişiyi tekil olarak tanımlayan fiziksel özelliklerdir; KVKK'da özel nitelikli veridir.
Tanımı oku →Bütünlük puanı
Bütünlük puanı, bir sınav oturumundaki işaretlerin ağırlıklı özetidir; incelemeyi önceliklendirir ama tek başına kopya kanıtı değildir.
Tanımı oku →Canlı sınav gözetimi
Canlı sınav gözetiminde bir gözetmen adayları anlık izler; sınav sırasında mesaj gönderebilir, uyarabilir ya da oturumu sonlandırabilir.
Tanımı oku →Canlılık analizi
Canlılık analizi, kameradaki yüzün fotoğraf, video ya da maske değil gerçek ve o an orada bulunan bir kişiye ait olduğunu doğrular.
Tanımı oku →COPPA
COPPA, ABD'de 13 yaş altındaki çocuklardan çevrim içi kişisel veri toplanmasını veli onayına bağlayan federal yasadır.
Tanımı oku →Çevrim dışı gözetim
Çevrim dışı gözetim, internet bağlantısı kopsa da gözetimin adayın cihazında sürmesi ve kayıtların bağlantı gelince yüklenmesidir.
Tanımı oku →Düşük riskli sınav (low-stakes)
Düşük riskli sınav, quiz ya da deneme testi gibi sonucu az etkili sınavdır; hafif gözetim önlemleri genellikle yeterlidir.
Tanımı oku →e-Devlet ile giriş
e-Devlet ile giriş, adayın sınava e-Devlet Kapısı kimlik doğrulamasıyla girmesidir; T.C. kimlik bilgisi devlet altyapısıyla teyit edilir.
Tanımı oku →Ekran izleme ve ekran kaydı
Ekran izleme, sınav sırasında adayın ekranının canlı izlenmesi ya da kaydedilmesidir; açılan sayfa ve uygulamaları kanıt olarak saklar.
Tanımı oku →Eşzamanlı aday sayısı
Eşzamanlı aday sayısı, bir gözetim sisteminin aynı anda kesintisiz destekleyebildiği sınavdaki aday sayısıdır; büyük sınavlarda kapasiteyi belirler.
Tanımı oku →FERPA
FERPA, ABD'de öğrenci eğitim kayıtlarının gizliliğini koruyan federal yasadır; ABD'li kurumlarla çalışan sınav hizmetlerini ilgilendirir.
Tanımı oku →GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü)
GDPR, Avrupa Birliği'nin kişisel verileri koruma tüzüğüdür; AB'deki kişilerin verisini işleyen Türk kurumlarını da kapsayabilir.
Tanımı oku →Google Forms sınav gözetimi
Google Forms sınav gözetimi, Google Formlar ile hazırlanan bir sınavın kamera, ekran ve sekme takibiyle güvenli hâle getirilmesidir.
Tanımı oku →Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı
Görevde yükselme sınavı, kamu kurumlarında personelin üst kadro ya da farklı unvana geçmesi için yapılan yazılı veya sözlü sınavdır.
Tanımı oku →Göz takibi (bakış analizi)
Göz takibi, adayın sınav sırasında bakış yönünü kamera görüntüsünden tahmin eder; uzun ya da tekrarlanan ekran dışı bakışları işaretler.
Tanımı oku →Gözetim API
Gözetim API, sınav oluşturma, aday ekleme ve sonuç alma gibi gözetim işlemlerinin kurumun kendi yazılımından programla yapılmasını sağlar.
Tanımı oku →Gözetim raporu
Gözetim raporu, bir sınav oturumunun olaylarını, risk puanını, ihlal anlarının görüntülerini ve kayıt bağlantılarını özetleyen belgedir.
Tanımı oku →Gözetmen-aday oranı
Gözetmen-aday oranı, bir gözetmenin aynı anda kaç adayı izlediğidir; oran güvenliği, maliyeti ve müdahale hızını belirler.
Tanımı oku →Güvenli sınav tarayıcısı
Güvenli sınav tarayıcısı, sınavı yalnız izin verilen adreslerle sınırlayan ve bilgisayarın diğer işlevlerini kapatan özel tarayıcıdır.
Tanımı oku →Hibrit sınav gözetimi
Hibrit sınav gözetimi, yapay zekâ analizini insan gözetmenle birleştirir: yazılım şüpheli oturumları öne çıkarır, gözetmen inceler ve karar verir.
Tanımı oku →ISO/IEC 17024
ISO/IEC 17024, personel belgelendirme kuruluşları için uluslararası standarttır; sınavların tarafsız, güvenli ve izlenebilir yapılmasını ister.
Tanımı oku →ISO/IEC 27001
ISO/IEC 27001, bilgi güvenliği yönetim sistemi için uluslararası standarttır; risk temelli güvenlik kontrollerinin belgelendirilmesini sağlar.
Tanımı oku →ISO/IEC 27701
ISO/IEC 27701, ISO 27001'i kişisel veri mahremiyeti yönetimiyle genişleten standarttır; KVKK ve GDPR uyumunu destekler.
Tanımı oku →İhlal işareti (gözetim olayı)
İhlal işareti, gözetim sisteminin şüpheli bir anı zaman bilgisiyle kaydetmesidir; incelenmesi gereken bir olaydır, kopya kanıtı değildir.
Tanımı oku →İkinci kamera
İkinci kamera, adayın telefonunu yandan konumlayarak masayı, elleri ve ekranı gösteren ek bir gözetim açısı sağlamasıdır.
Tanımı oku →İnsan denetimi (human-in-the-loop)
İnsan denetimi, yapay zekânın yalnız işaretleyip kanıt sunduğu, aday hakkındaki kararın ise her zaman bir insan tarafından verildiği ilkedir.
Tanımı oku →Kayıtlı sınav gözetimi (kaydet ve incele)
Kayıtlı sınav gözetimi, sınav oturumunu kaydeder ve sonradan inceletir; sınav anında canlı izleyen bir gözetmen gerekmez.
Tanımı oku →Kilitli tarayıcı
Kilitli tarayıcı, sınav süresince bilgisayarı sınav ekranına kilitleyen; başka uygulama, sekme ve kopyala-yapıştırı engelleyen yazılımdır.
Tanımı oku →Kimlik doğrulama
Sınavda kimlik doğrulama, adayın kimlik kartını okuyup yüzünü karta ve kayda eşleştirerek sınava doğru kişinin girdiğini teyit etmektir.
Tanımı oku →Kurum içi kurulum (on-premises)
Kurum içi kurulum, gözetim yazılımının bulut yerine kurumun kendi sunucularında, gerekirse internetten yalıtılmış ağda çalıştırılmasıdır.
Tanımı oku →KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)
KVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen 6698 sayılı kanundur; online sınavda kamera, ses ve kimlik verilerini kapsar.
Tanımı oku →LMS entegrasyonu
LMS entegrasyonu, gözetim aracının Moodle, Canvas ya da Blackboard gibi öğrenme yönetim sistemine bağlanıp sınavı ve notu oradan yönetmesidir.
Tanımı oku →LTI 1.3
LTI 1.3, bir aracın Moodle veya Canvas gibi bir LMS ile güvenli tek tıkla bağlanmasını ve not aktarmasını sağlayan 1EdTech standardıdır.
Tanımı oku →MYK belgelendirme sınavı
MYK belgelendirme sınavı, yetkilendirilmiş kuruluşların ulusal yeterliliklere göre yaptığı, Mesleki Yeterlilik Belgesi veren teorik ve uygulama sınavıdır.
Tanımı oku →Nesne tanıma
Sınavda nesne tanıma, kamera görüntüsünde telefon, kitap, not ya da ikinci ekran gibi yasaklı nesneleri algılayıp işaretler.
Tanımı oku →Online sınav gözetimi
Online sınav gözetimi, uzaktan yapılan bir sınavın kimlik doğrulama, kamera ve ekran izleme ile denetlenmesi ve incelenebilir kanıt üretilmesidir.
Tanımı oku →OSCE (Nesnel Yapılandırılmış Klinik Sınav)
OSCE, tıp ve sağlık eğitiminde adayın klinik becerilerini istasyonlarda standart hasta ve kontrol listesiyle ölçen performans sınavıdır.
Tanımı oku →Sanal makine tespiti
Sanal makine tespiti, sınavın gerçek bilgisayar yerine sanal makinede açıldığını algılar; ekranın dışında yardım alınmasını önlemeye yarar.
Tanımı oku →Sekme değiştirme tespiti
Sekme değiştirme tespiti, adayın sınav sırasında başka sekmeye, pencereye ya da uygulamaya geçtiğini algılayıp zamanıyla kaydeder.
Tanımı oku →Ses analizi ve ses izleme
Sınavda ses analizi, mikrofondan odadaki konuşmayı ve ikinci bir sesi algılar; işaretlenen anları insan incelemesine sunar.
Tanımı oku →Sınav güvenliği ve bütünlüğü
Sınav güvenliği, sınav sonucunun gerçekten adayın kendi bilgi ve becerisini yansıtmasını sağlayan kurallar, süreçler ve teknik önlemlerdir.
Tanımı oku →Sınav merkezi
Sınav merkezi, adayların kurumun bilgisayarlarıyla ve salondaki gözetmenle sınava girdiği fiziksel mekândır; uzaktan sınava alternatiftir.
Tanımı oku →Sınavda özel düzenleme (ek süre ve uyarlama)
Sınavda özel düzenleme, engelli ya da özel ihtiyacı olan adaylar için ek süre, mola veya uyarlanmış gözetim kuralı sağlanmasıdır.
Tanımı oku →SOC 2
SOC 2, bir hizmet sağlayıcının güvenlik, süreklilik ve gizlilik kontrollerinin bağımsız denetçilerce incelendiği AICPA güvence raporudur.
Tanımı oku →Soru sızıntısı koruması
Soru sızıntısı koruması, sınav sorularının kopyalanıp paylaşılmasını filigran, soru havuzu ve internet taramasıyla önleyen önlemlerdir.
Tanımı oku →Sözleşmeli kopya (contract cheating)
Sözleşmeli kopya, ödev, proje ya da sınavın ücret veya karşılık beklenerek başkasına yaptırılmasıdır; akademik dürüstlüğün en ağır ihlallerindendir.
Tanımı oku →Tarayıcı eklentisi ile gözetim
Tarayıcı eklentisi ile gözetim, ayrı bir program kurmadan Chrome gibi bir tarayıcıya eklenen uzantıyla sekme, ekran ve kamera izlemesidir.
Tanımı oku →Tek oturum açma (SSO)
Tek oturum açma (SSO), adayın kurumun mevcut hesabıyla tek girişte sınav ve gözetim aracına erişmesini sağlayan kimlik doğrulama yöntemidir.
Tanımı oku →TÜRKAK akreditasyonu
TÜRKAK akreditasyonu, Türk Akreditasyon Kurumu'nun bir belgelendirme kuruluşunun ISO/IEC 17024 gibi standartlara uygunluğunu onaylamasıdır.
Tanımı oku →Uçtan uca şifreleme
Uçtan uca şifreleme, verinin kaynakta şifrelenip yalnız yetkili alıcıda çözülmesidir; yolda ve sunucuda okunamaz kalır.
Tanımı oku →Uzaktan eğitim merkezi (UZEM)
UZEM, üniversitelerin çevrim içi dersleri, LMS'i ve uzaktan sınavları yürüten uzaktan eğitim uygulama ve araştırma merkezidir.
Tanımı oku →Uzaktan gözetmenlik
Uzaktan gözetmenlik, sınav gözetmeninin görevini çevrim içi yürütmesidir: kimlik kontrolü, oda kontrolü, izleme ve tutanak.
Tanımı oku →Uzaktan sınav gözetimi
Uzaktan sınav gözetimi, aday ile gözetmenin aynı salonda olmadığı, sınavın kamera, mikrofon ve ekran üzerinden uzaktan denetlendiği yöntemdir.
Tanımı oku →VERBİS
VERBİS, Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi'dir; kayıt yükümlüsü kurumlar işledikleri kişisel veri kategorilerini burada beyan eder.
Tanımı oku →Veri koruma etki değerlendirmesi (DPIA)
Veri koruma etki değerlendirmesi (DPIA), yüksek riskli bir veri işlemenin risklerini önceden analiz edip önlemleri belgeleyen çalışmadır.
Tanımı oku →Veri saklama süresi
Veri saklama süresi, sınav kayıtlarının ve raporların ne kadar tutulacağıdır; süre dolunca veri silinir, yok edilir ya da anonimleştirilir.
Tanımı oku →Veri yerelliği
Veri yerelliği, kişisel verilerin belirli bir ülke ya da bölgedeki sunucularda saklanması ve işlenmesidir; KVKK ve GDPR açısından önemlidir.
Tanımı oku →Webhook
Webhook, bir olay olduğunda bir sistemin başka bir sisteme otomatik HTTP bildirimi göndermesidir; ör. sınav bittiğinde sonucun iletilmesi.
Tanımı oku →xAPI (Experience API)
xAPI, öğrenme deneyimlerini "aday sınavı tamamladı" gibi ifadelerle bir öğrenme kayıt deposuna (LRS) gönderen veri standardıdır.
Tanımı oku →Yanlış pozitif (hatalı alarm)
Gözetimde yanlış pozitif, kural dışı bir şey olmadığı hâlde sistemin bir anı şüpheli olarak işaretlemesidir; insan incelemesiyle ayıklanır.
Tanımı oku →Yapay zekâ destekli sınav gözetimi (AI gözetmen)
Yapay zekâ destekli sınav gözetimi, görüntü ve ses analiziyle şüpheli anları işaretler; kararı bu kanıtı inceleyen insan verir.
Tanımı oku →Yüksek riskli sınav (high-stakes)
Yüksek riskli sınav, sonucu belge, mezuniyet, işe alım ya da terfi gibi önemli kararları belirleyen sınavdır; en sıkı güvenlik önlemlerini ister.
Tanımı oku →Yüz doğrulama
Yüz doğrulama, sınava giren kişinin yüzünü kayıtlı fotoğraf ya da kimlik kartındaki fotoğrafla karşılaştırarak kimliğini teyit eder.
Tanımı oku →Zaman damgası
Zaman damgası, bir verinin belirli bir anda var olduğunu ve sonradan değiştirilmediğini güvenilir bir otoritenin imzasıyla kanıtlayan kayıttır.
Tanımı oku →