BLOG

Kamu Kurumlarında Uzaktan Sınav: Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yabancı Dil

Kamu Kurumlarında Uzaktan Sınav: Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yabancı Dil
Yönetici20 Kasım 202611 görüntülenmeKurumsal Kullanım ve Başarı Hikâyeleri
İçindekiler11

Türkiye'nin dört bir yanına dağılmış personeli aynı gün, aynı saatte bir salonda toplamak; yol, konaklama, salon ve görevli maliyeti demektir. Kamu kurumlarında uzaktan sınav bu yükü azaltır. Ancak kamu sınavında güvenlik ve şeffaflık beklentisi yüksektir. Sonuç bir terfiyi, bir unvanı ya da bir ödeneği etkiler; itiraz gelirse kurum kararını kanıtla açıklamak zorundadır.

Bu yazıda görevde yükselme, unvan değişikliği ve kurum içi yabancı dil sınavlarını uzaktan yaparken dikkat etmeniz gereken noktaları ele alıyoruz: kimlik doğrulama, veri yerleşimi, kurulum seçenekleri, randevu ve kanıt raporu.

Not: Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının yöntemi, kurumunuzun tabi olduğu mevzuat ve yönetmelikle belirlenir. Sınavı uzaktan yapmadan önce bu düzenlemelerin buna izin verip vermediğini hukuk biriminizle netleştirin.

İçindekiler

Kamu sınavları neden ayrı bir planlama ister?

Kamu kurumlarının sınavları özel sektör sınavlarından üç noktada ayrılır:

  • Kimlik kesinliği: Sınava giren kişinin gerçekten o personel olduğu tartışmaya yer bırakmamalıdır.
  • Veri yerleşimi ve ağ: Bazı kurumlar verinin kurum dışına çıkmasını istemez ya da sınavın yalnız kurum ağından yapılmasını şart koşar.
  • İtiraz ve denetim: Sonuç, idari itiraz ya da yargı sürecinde kanıt olarak istenebilir.

Bu üç ihtiyacın her biri için QProctor'da karşılık gelen bir özellik bulunur.

Kimlik: e-Devlet ile giriş ve yüz doğrulama

Kamu sınavlarında kimlik doğrulama birkaç katmanla yapılabilir:

  • e-Devlet ile giriş: Aday sınava e-Devlet kimliğiyle girer.
  • Kimlik kartı okuma: T.C. kimlik numarası, ad ve soyad kimlik kartından okunur.
  • Canlılık kontrolü: Aday rastgele bir baş hareketi yapar; böylece fotoğrafla giriş denemesi ayırt edilir.
  • Yüz doğrulama: Aktivasyonda alınan yüz, sınav anındaki yüzle karşılaştırılır.
  • SMS kodu ve SSO: Kurumun kendi kimlik sistemi SAML ya da OIDC ile bağlanabilir.

Gözetmen, sınav sırasında adaydan kimliğini yeniden göstermesini de isteyebilir.

Kurulum seçenekleri: bulut, bölge seçimi, kurum içi

Kamu kurumlarının veri politikaları farklıdır. QProctor üç farklı ihtiyaca göre kurulabilir:

İhtiyaçQProctor seçeneği
Verinin Türkiye'de kalmasıVeri merkezi bölgesi olarak Türkiye seçilir
Sınavın yalnız kurum ağından yapılmasıKurum ağı kontrolü (IP/CIDR) ve yaklaşık konum (~1 km)
Verinin kurum dışına hiç çıkmamasıKurum içi kurulum, internete kapalı (air-gapped) ortam dahil
Belirli bir salonda toplu sınavSınav salonunda gözetim (kuruma özel projelendirilir)

Kayıtlar uçtan uca şifrelenir. Saklama süresini kurum seçer. Kurum ve aday, sınav sonrasında kendi verisini silebilir. KVKK açısından yapılacaklar için KVKK ve online sınav gözetimi yazımıza, güvenlik belgeleri için gizlilik ve güvenlik sayfasına bakabilirsiniz.

Cihaz ve ortam kuralları

Kamu sınavında adayların farklı cihazlarla girmesi, sınavın eşitliğini tartışmaya açabilir. QProctor'da adayın hangi cihaz ve işletim sisteminden gireceğine kurum karar verir. Ortam ve cihaz için şu kontroller kullanılabilir:

  • 360° oda taraması: Sınav başlamadan önce aday odayı gösterir.
  • Telefonla ikinci kamera: Aday ekrandaki QR kodu telefonuyla okutur; uygulama kurmaya gerek yoktur.
  • Kilitli tarayıcı (Windows ve macOS): Sanal makine, sanal kamera, ekran yansıtma, harici ekran, VPN/proxy, yasaklı uygulama, USB ve Bluetooth algılanır. Kilitli tarayıcıda sorun yaşayan aday web ortamına aktarılır.
  • Kamerasız mod: Yalnız kilitli tarayıcıyla, kamerasız sınav da yapılabilir.

Randevu sistemi ve ölçek

Binlerce personelin katıldığı sınavlarda herkesin aynı anda girmesi gerekmez. Büyük sınavlarda randevu sistemi kullanılır; randevu en az 7 gün önceden alınır. Bu, hem adayın hazırlanmasını hem de gözetmen planlamasını kolaylaştırır.

Ölçek tarafında:

  • 10.000 eşzamanlı aday fiyata dahildir.
  • Akıllı izlemeyle tek gözetmen 250 adaya kadar izleyebilir. Yapay zekâ şüpheli anları gözetmene getirir.
  • Gözetmen kapasitesi, kuyruk, otomatik dağıtım ve vardiya tanımlanabilir.
  • Canlı gözetim ekranında 1–48 adaylık ızgara, risk yüzdesi, mesaj, sesli uyarı ve ekran kilidi bulunur.

Canlı gözetim araçları için canlı gözetim sayfasına bakabilirsiniz.

Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı adım adım

  1. Mevzuatı kontrol edin. Yönetmeliğinizin uzaktan sınava ve hangi koşullara izin verdiğini netleştirin.
  2. Sınav kaynağını bağlayın. Mevcut sınavınız Google Forms, Microsoft Forms, Moodle ya da kendi sisteminizdeyse linki yapıştırmanız ya da LMS'i LTI 1.3 ile bağlamanız yeterlidir.
  3. Güvenlik katmanlarını seçin. Terfi ve unvan sınavlarında kamera, ekran, ikinci kamera, oda taraması ve kilitli tarayıcıyı birlikte kullanmayı öneririz.
  4. Randevuları açın. Adaylar en az 7 gün önceden randevu alır.
  5. Aktivasyonu tamamlatın. Aday cihazını test eder, deneme sınavına girer, KVKK açık rızasını verir.
  6. Gözetmen onayıyla başlatın. Sınavın gözetmen onayı olmadan başlamaması ayarlanabilir.
  7. Sınav sonrası inceleyin. İşaretli anları kayıt oynatıcıda izleyin. Yapay zekâ işaretler, kararı insan verir.
  8. Raporu dosyaya ekleyin. PDF raporu, TÜBİTAK zaman damgalı kanıtlarla birlikte saklayın.

Bankacılık sektöründeki unvan ve terfi sınavları için bankalar için online sınav güvenliği yazımız da benzer bir akış anlatıyor.

İtiraz geldiğinde: kararı kanıtla açıklayın

Kamu sınavlarında itiraz olağan bir süreçtir. Bir aday "sınavım haksız yere geçersiz sayıldı" dediğinde kurum, kararın neye dayandığını açıklayabilmelidir. Uzaktan sınavda bu açıklama kayıtlardan gelir:

  • Olay listesi: Sınav boyunca işaretlenen her olay, türüyle ve zamanıyla listelenir. QProctor 62 olay türünü ayırt eder; olayların ağırlığı 2 ile 5 arasındadır.
  • O anın karesi: Her ihlal anı, o anın görüntüsüyle birlikte saklanır.
  • Kayıt oynatıcı: İnceleyen görevli olaya tıklayarak kaydın ilgili anını izler.
  • Zaman damgası: TÜBİTAK zaman damgası, kaydın sınav anında oluştuğunu gösterir.
  • İnceleme notu: Görevlinin kararı ve gerekçesi not olarak eklenir.

Bu yapı, kararın yapay zekâya değil, kaydı izleyen yetkili kişiye ait olduğunu da açıkça gösterir. Yapay zekâ yalnız "burada bakılması gereken bir an var" der. İtiraz komisyonu aynı kaydı yeniden izleyebilir ve farklı bir sonuca varabilir. Kanıt dosyasının ayrıntıları için kanıt ve rapor sayfasına bakabilirsiniz.

Kurum içi yabancı dil sınavları

Yabancı dil sınavlarının kendine özgü riskleri vardır: odada başka birinin yanıt söylemesi, çeviri araçlarının açılması ya da dinleme bölümünde ikinci bir cihazın kullanılması. QProctor'da bu risklere karşı:

  • Ses analizi: Odada ikinci bir ses ya da konuşma işaretlenir.
  • Tarayıcı kısıtları: Sekme değişimi, kopyala-yapıştır ve sağ tık engellenir.
  • İkinci kamera: Masa üstündeki telefon ya da kitap görülür; yapay zekâ nesne tanıma yapar.
  • Aday tarafı 25 dilde: Sınav arayüzü adayın diline göre gösterilebilir. Yönetim ekranı 14 dildedir.

Dil sınavlarına özel kopya yöntemleri için yabancı dil sınavlarında kopya önleme yazımıza bakabilirsiniz. Ankara Üniversitesi TÖMER de işaret dili sınavlarını 2023'ten bu yana QProctor ile yapıyor; bugüne kadar 10.000'den fazla aday katıldı.

Örnek: AFAD Eğitim Portalı sınavları

AFAD, Eğitim Portalı üzerinden yürüttüğü eğitimlerin sınavlarını QProctor ile güvence altına aldı. 10.000 çalışanın ve portal kullanıcılarının kritik eğitim süreçleri, yapay zekâ destekli gözetimle yürütüldü. Ayrıntılar için AFAD başarı hikâyesini okuyabilirsiniz. Kamu kurumlarına özel çözümler için kamu sayfasına bakabilirsiniz.

Maliyet: abonelik yok, aday başı kontör

QProctor'da abonelik yoktur; yalnız sınava giren aday için kontör kullanılır. Hazır paketler Temel Güvenlik 3, Gelişmiş 7 ve Pro Kurumsal 14 kontördür. Kontörler ödemeden itibaren 120 gün geçerlidir. Ayrıntılar için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Görevde yükselme sınavı online yapılabilir mi?
Bu, kurumunuzun tabi olduğu mevzuata bağlıdır. Mevzuatınız izin veriyorsa QProctor kimlik, ortam ve kanıt tarafını sağlar. Kararı hukuk biriminizle verin.
Adaylar e-Devlet ile giriş yapabilir mi?
Evet. QProctor'da e-Devlet ile giriş, kimlik kartı okuma, canlılık ve yüz doğrulama birlikte kullanılabilir.
Verilerimiz kurum dışına çıkmadan sınav yapabilir miyiz?
Evet. Kurum içi kurulum seçeneği vardır; internete kapalı (air-gapped) ortamlar dahil. Bulut kullanırsanız veri merkezi bölgesi olarak Türkiye'yi seçebilirsiniz.
Sınavı yalnız kurum ağından girilecek şekilde sınırlayabilir miyiz?
Evet. Kurum ağı (IP/CIDR) ve yaklaşık konum kontrolü kullanılabilir.
Binlerce personel aynı gün sınava girebilir mi?
10.000 eşzamanlı aday fiyata dahildir. Büyük sınavlarda randevu sistemi ile oturumlar güne yayılabilir; randevu en az 7 gün önceden alınır.
Yapay zekâ personel hakkında karar verir mi?
Hayır. Yapay zekâ şüpheli anları işaretler ve kanıtı gösterir. Kararı yetkili görevli verir; bütünlük puanı notu değiştirmez.
Sınav sırasında teknik sorun yaşanırsa ne olur?
İnternet kopsa da gözetim cihazda sürer. Sorun yaşayan adaya süre uzatma ya da ek hak verilebilir. 60 dakika içinde yeniden giriş ücretsizdir.

Kurumunuzun sınavını küçük bir grupla deneyin. e-Devlet girişi, oda taraması ve PDF raporu deneme hesabında görün. 14 gün ücretsiz deneyin: 20 aday.