BLOG

Okullar İçin Evden Deneme Sınavı: LGS ve YKS Denemelerinde Güvenlik

Okullar İçin Evden Deneme Sınavı: LGS ve YKS Denemelerinde Güvenlik
Yönetici20 Kasım 202624 görüntülenmeSınav Güvenliği
İçindekiler11

Deneme sınavı, öğrencinin gerçek sınava ne kadar hazır olduğunu gösteren aynadır. Ayna bulanıksa, yani öğrenci denemede yardım aldıysa, hem öğrenci hem öğretmen yanlış bir tabloya bakar. Evden deneme sınavı okul ve kurslar için büyük kolaylık sağlar: salon, kâğıt ve görevli ihtiyacı azalır, hafta sonu ya da tatilde bile deneme yapılabilir. Ancak sonucun güvenilir olması için evdeki ortamın da kontrol altında olması gerekir.

Bu yazıda LGS ve YKS denemelerini evden yaparken kullanabileceğiniz güvenlik adımlarını anlatıyoruz: zaman penceresi, kimlik, telefonla ikinci kamera, tarayıcı kısıtları ve büyük ölçekli sınav planlaması.

İçindekiler

Evden denemede en sık görülen riskler

Öğretmenlerin evden denemelerde en çok karşılaştığı durumlar şunlardır:

  • Soruların paylaşılması: Erken başlayan öğrenci soruları arkadaşlarına iletir.
  • Yanında yardımcı: Odada bir aile üyesi, abla ya da ağabey yanıt söyler.
  • İkinci cihaz: Masadaki telefon ya da tablet ile çözüm aranır.
  • Başka sekme: Bilgisayarda başka bir sayfa açılır.
  • Başkasının girmesi: Deneme, öğrenci yerine başka biri tarafından çözülür.

Her riskin bir karşılığı vardır. Ama her deneme için her katmanı açmak gerekmez. Okulunuzun ihtiyacına göre seçim yapabilirsiniz.

Güvenlik katmanları ve karşıladıkları riskler

RiskQProctor katmanı
Soruların paylaşılmasıZaman penceresi, tek deneme, soru havuzu, filigran
Başka sekme açılmasıTam ekran, sekme/odak takibi, kopyala-yapıştır engeli
Başkasının girmesiYüz fotoğrafı, yüz doğrulama, kamera kaydı
Ekranda başka içerikEkran kaydı
Yanında yardımcıYapay zekâ ile kişi sayımı ve ses analizi
Masadaki telefonTelefonla ikinci kamera, nesne tanıma
Odada saklanan kaynakSınav öncesi 360° oda taraması

Kontörler katman katman eklenir: temel 1, kamera +2, ekran +2, yapay zekâ +2, ikinci kamera +1, oda taraması +1. Hazır paketler Temel Güvenlik 3, Gelişmiş 7 ve Pro Kurumsal 14 kontördür. Alıştırma denemelerinde hafif bir paketle başlayıp önemli denemelerde katman ekleyebilirsiniz. Hesaplama için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.

Zaman penceresi: soruların paylaşılmasını zorlaştırın

Evden denemenin en büyük açığı, öğrencilerin farklı saatlerde başlayıp soruları birbirine iletmesidir. Bunun için:

  • Zaman penceresi: Sınava yalnız belirlediğiniz saat aralığında girilebilir.
  • Zamanlayıcı: Her öğrencinin süresi kendi başladığı andan itibaren işler.
  • Tek deneme: Öğrenci sınava yalnız bir kez girebilir.
  • Soru havuzu: Öğrencilere farklı soru setleri gösterilebilir.

Bu özellikler Google Forms ve diğer form araçlarıyla da çalışır. Denemenizi Google Forms'ta hazırladıysanız linki yapıştırmanız yeterlidir; eklenti gerekmez. Sonuçları Google Sheets ya da Classroom'a aktarabilirsiniz. Ayrıntılar için Google Forms ile güvenli sınav yazımıza bakabilirsiniz.

Telefonla ikinci kamera: masayı da görün

Bilgisayar kamerası öğrencinin yüzünü görür, ama masayı ve ellerini göremez. İkinci kamera bu boşluğu kapatır:

  1. Öğrenci ekrandaki QR kodu telefonuyla okutur.
  2. Telefonu, masayı ve ekranı gösterecek şekilde yan tarafa yerleştirir.
  3. Uygulama kurmaya gerek yoktur.

Yapay zekâ ikinci kamerada masa üstündeki telefonu, kitabı ya da ikinci ekranı tanır. Güçlü şüphede öğrenciden telefonla odayı göstermesi istenir (oturum başına en çok 2 kez). Kurulum ayrıntıları için çift kamera ile sınav gözetimi yazımıza bakabilirsiniz.

Öğrenciye uygun bir deneyim

Öğrenciler için gözetimli sınav ilk başta stresli olabilir. Deneyimi kolaylaştırmak için:

  • Aktivasyon ve deneme: Öğrenci gerçek denemeden önce cihazını test eder ve kısa bir deneme sınavına girer. Böylece sınav günü sürprizle karşılaşmaz.
  • Duyarlılık ayarı: Yapay zekâ duyarlılığını Hassas, Dengeli ya da Toleranslı olarak ayarlayabilirsiniz. Alıştırma denemelerinde daha esnek bir ayar seçebilir, önemli denemelerde sıkılaştırabilirsiniz.
  • Uyarı, ceza değildir: Yapay zekâ şüphede öğrenciye ekranda uyarı gösterir; bu bir karar değil, bir hatırlatmadır.
  • El kaldırma: Öğrenci sınav sırasında el kaldırarak ya da destek masasına yazarak yardım isteyebilir.
  • Kesintiye dayanıklılık: İnternet kopsa da gözetim cihazda sürer; kayıt sonra yüklenir. Sorun yaşayan öğrenciye süre uzatma ya da ek hak verilebilir.

Unutmayın: Yapay zekâ işaretler, kararı insan verir. Şüpheli bir an, öğretmen kaydı izleyip değerlendirmeden bir sonuca dönüşmez.

Cihaz seçimi: bilgisayar, tablet, telefon

Her öğrencinin evinde bilgisayar olmayabilir. QProctor'da öğrencinin hangi cihaz ve işletim sisteminden gireceğine okul karar verir. Sınavın tamamı mobil uygulamada da yapılabilir. Daha sıkı bir deneme için bilgisayarda kilitli tarayıcı (Windows ve macOS) kullanılabilir; kilitli tarayıcıda sorun yaşayan öğrenci web ortamına aktarılır.

Ölçek: binlerce öğrenci aynı anda

İl ya da ilçe genelinde ortak deneme yapan kurumlar için ölçek önemlidir:

  • 10.000 eşzamanlı öğrenci fiyata dahildir. Bu sınırı aşan her eşzamanlı öğrenci için +1 kontör eklenir.
  • Akıllı izlemeyle tek gözetmen 250 öğrenciye kadar izleyebilir; yapay zekâ şüpheli anları gözetmene getirir.
  • Gözetmenler odalara atanır; vardiya ve otomatik dağıtım tanımlanabilir.
  • Durum ekranında hangi öğrencinin başladığı, bitirdiği ya da takıldığı görülür.

Örnek: Konya Büyükşehir Belediyesi Siyer Sınavı

Konya Büyükşehir Belediyesi'nin yarışma sınavına 8.000 öğrenci evden katıldı. Öğrenciler sınava cep telefonu, tablet ya da bilgisayarla girdi. Sınav, QProctor güvenli sınav altyapısı ve Qulak LMS entegrasyonuyla yürütüldü. Ayrıntılar için Konya başarı hikâyesini okuyabilirsiniz.

Örnek: Türkiye Ekonomi Olimpiyatları

Türkiye Ekonomi Olimpiyatları'nda milli takım seçme sınavına 100'den fazla lise öğrencisi katıldı ve sınav güvenliği QProctor ile sağlandı. Diğer örnekler için başarı hikâyeleri sayfasına bakabilirsiniz.

Deneme bittikten sonra: sonuçları değerlendirmek

Deneme sınavının değeri, sonuçlarının nasıl kullanıldığına bağlıdır. Sınav bittikten sonra öğretmen ya da rehberlik servisi şu araçları kullanabilir:

  • İnceleme modu: İşaretli anlar kayıt oynatıcıda izlenir. Öğretmen her işareti tek tek değerlendirir.
  • Bütünlük puanı: Her öğrenci için 0–100 arası risk puanı hesaplanır. LMS'e giden bütünlük puanı (100 − risk) notun yanına bilgi olarak düşer, notu değiştirmez.
  • PDF rapor: Öğrencinin sınav raporu indirilebilir ve gerekirse veliyle paylaşılabilir.
  • Sheets ve Classroom aktarımı: Google Forms ile yapılan denemelerde sonuçlar tabloya ya da sınıfa aktarılır.

Yüksek risk puanı tek başına "kopya çekti" anlamına gelmez. Öğrencinin odasına giren bir kardeş, kısa bir bağlantı sorunu ya da ışığın değişmesi de işaret üretebilir. Bu yüzden işaretleri bir konuşma başlangıcı olarak görün: öğrenciyle ve gerekirse veliyle kaydı birlikte değerlendirin. Böylece deneme hem güvenilir bir ölçüm hem de bir öğrenme fırsatı olur.

Veliler ve öğrenci verisi

Öğrencilerin çoğu 18 yaşından küçüktür. Bu nedenle:

  • Sınavdan önce velilere ve öğrencilere hangi verinin, neden kaydedildiğini anlatan açık bir bilgilendirme yapın.
  • Rıza ve aydınlatma süreçlerini okulunuzun hukuk birimiyle, velileri de kapsayacak şekilde planlayın.
  • Saklama süresini kısa tutun. QProctor'da saklama süresini okul seçer. Öğrenci ve okul, sınavdan sonra kendi verisini silebilir.
  • Veri merkezi bölgesi olarak Türkiye seçilebilir.

KVKK tarafında yapılacaklar için KVKK ve online sınav gözetimi yazımıza bakabilirsiniz.

Evden deneme sınavı kontrol listesi

  • [ ] Deneme Google Forms, Microsoft Forms ya da LMS'te hazır mı?
  • [ ] Zaman penceresi, zamanlayıcı ve tek deneme ayarlandı mı?
  • [ ] Hangi katmanların açık olacağı belli mi?
  • [ ] Öğrenciler aktivasyonu ve deneme sınavını tamamladı mı?
  • [ ] Velilere bilgilendirme gönderildi mi?
  • [ ] Gözetmenler odalara atandı mı?
  • [ ] Şüpheli anları kim inceleyecek?

Sık sorulan sorular

Evden deneme sınavında kopya tamamen önlenebilir mi?
Hiçbir yöntem riski sıfıra indirmez. Zaman penceresi, kamera, ikinci kamera ve yapay zekâ işaretleri birlikte kopyayı zorlaştırır ve şüpheli anları kayda geçirir. Kararı öğretmen kaydı izleyerek verir.
Öğrencinin bilgisayarı yoksa ne olur?
Okul izin verirse öğrenci tabletten ya da telefondan girebilir. Sınavın tamamı mobil uygulamada yapılabilir.
İkinci kamera için uygulama indirmek gerekir mi?
Hayır. Öğrenci ekrandaki QR kodu telefonuyla okutur; uygulama kurmaya gerek yoktur.
Google Forms ile hazırladığımız denemeyi kullanabilir miyiz?
Evet. Form linkini yapıştırmanız yeterlidir. Zamanlayıcı, zaman penceresi ve tek deneme ayarlanabilir; sonuçlar Sheets ya da Classroom'a aktarılabilir.
Kaç öğrenci aynı anda sınava girebilir?
10.000 eşzamanlı öğrenci fiyata dahildir. Aşan her eşzamanlı öğrenci için +1 kontör eklenir.
Öğrencinin interneti koparsa ne olur?
Gözetim cihazda sürer, kayıt bağlantı gelince yüklenir. 60 dakika içinde yeniden giriş ücretsizdir; okul gerekirse süre uzatma ya da ek hak verebilir.
Yapay zekâ öğrenciyi kopya çekti diye işaretlerse not düşer mi?
Hayır. Yapay zekâ işaretler, kararı öğretmen verir. LMS'e giden bütünlük puanı notun yanına bilgi olarak düşer, notu değiştirmez.

Bir sonraki denemenizi evden, güvenle yapın. Okullar için çözümlerimizi okullar sayfasında inceleyin ya da hemen bir sınıfla başlayın: 14 gün ücretsiz deneyin: 20 aday.