
Okullar İçin Evden Deneme Sınavı: LGS ve YKS Denemelerinde Güvenlik
Deneme sınavı, öğrencinin gerçek sınava ne kadar hazır olduğunu gösteren aynadır. Ayna bulanıksa, ya...
Kilitli tarayıcı (lockdown browser), online sınav sırasında adayın bilgisayarını sınav ekranına kilitleyen, başka sekmeye, uygulamaya ya da ekrana geçişi engelleyen sınav güvenliği aracıdır. Aday sınavı bitirmeden sınav penceresinden çıkamaz; yasaklı bir durum algılanırsa kayda geçer.
Kurumların en sık sorduğu soru şu: Bir uygulama mı kurdurmalıyım, tarayıcı eklentisi mi yeterli, yoksa doğrudan web tarayıcısında mı sınav yapmalıyım? Bu yazıda üç seçeneği yan yana koyuyor, hangi sınavda hangisinin mantıklı olduğunu anlatıyoruz.
Safe Exam Browser'ın kurulumu ve kullanımı için ayrı bir rehberimiz var: Safe Exam Browser (SEB) nedir?
Kilitli tarayıcının amacı, sınavın yapıldığı cihazı kontrol altına almaktır. Kamera adayın yüzünü görür; ama ekranda ne olduğunu, arka planda hangi uygulamanın açık olduğunu göremez. Kilitli tarayıcı bu boşluğu kapatır:
Bu sayede yapay zekâ sohbet araçları, arama motorları ya da mesajlaşma uygulamaları gibi dış kaynaklara ekran üzerinden ulaşmak zorlaşır.
Aday sınava her zamanki tarayıcısından girer. Kurulum gerekmez. Güvenlik tarayıcının sunduğu imkânlarla sağlanır:
Tarayıcı işletim sistemini tam olarak denetleyemediği için bu seçenek bir takip ve kayıt katmanıdır; kamera ve ekran kaydıyla birlikte kullanıldığında güçlenir.
Aday tarayıcısına bir eklenti kurar. Web seçeneğine göre daha fazla kontrol sağlar, uygulama kurulumuna göre daha hafiftir. Uygulama kurdurmak istemeyen ama yalnız web seçeneğini de yeterli bulmayan kurumlar için ara bir yoldur.
Aday bilgisayarına ayrı bir uygulama kurar. Uygulama işletim sistemi düzeyinde çalıştığı için en geniş kontrolü sağlar. QProctor'un Güvenli Sınav Uygulaması Windows ve macOS'ta çalışır ve şunları algılar:
Sınav başlarken 150'den fazla uygulama kapatılabilir; kurumun izin verdiği uygulamalar ise izin listesiyle açık kalır.
Ayrıntılar için: Güvenli sınav sistemi.
| Ölçüt | Web (tarayıcı) | Tarayıcı eklentisi | Kilitli tarayıcı uygulaması |
|---|---|---|---|
| Kurulum | Yok | Eklenti kurulumu | Uygulama kurulumu |
| Kontrol düzeyi | Tarayıcı içi takip | Tarayıcı içi, eklentiyle | İşletim sistemi düzeyi |
| Sekme ve uygulama geçişi | İzlenir ve kaydedilir | Tarayıcı içinde izlenir | Engellenir |
| Sanal makine, sanal kamera, VPN | Kapsam dışı | Kapsam dışı | Algılanır |
| Aday için kolaylık | En kolay | Kolay | Kurulum adımı var |
| Uygun sınavlar | Quiz, ön eleme, düşük-orta risk | Orta risk | Final, sertifika, yüksek risk |
Not: Tablo genel bir karşılaştırmadır. Hangi korumanın açık olacağını sınav ayarlarından siz belirlersiniz.
Kararı sınavın riskine ve aday kitlenize göre verin:
Adayın hangi işletim sistemi ve cihazdan gireceğine de kurum olarak siz karar verirsiniz.
Aday tarafında süreç genellikle şöyle ilerler:
Kurum tarafında ise hangi kontrollerin açık olacağı, hangi uygulamaların izinli olduğu ve hangi cihaz ve işletim sisteminin kabul edileceği sınav ayarlarından belirlenir.
Kilitli tarayıcıya geçmeden önce şu soruları cevaplayın:
Bu soruların cevabı, hangi seçeneğin size uygun olduğunu çoğu zaman kendiliğinden gösterir.
Hayır. Kilitli tarayıcı ekranı ve cihazı kontrol eder; ama odayı görmez. Masadaki ikinci bir telefon ya da odadaki ikinci kişi kilitli tarayıcının kapsamı dışındadır. Bu yüzden:
Öte yandan kamera kullanmak istemediğiniz durumlar da olabilir. QProctor'da kamerasız, yalnız kilitli tarayıcıyla çalışan bir mod da vardır.
Uygulama kurulumu her adayda sorunsuz gitmeyebilir: eski bir işletim sistemi, kurum bilgisayarındaki yetki kısıtları ya da güvenlik yazılımları buna yol açabilir. QProctor'da kilitli tarayıcıda sorun yaşayan aday web ortamına aktarılır; sınav kesilmez ve aday sınavını tamamlar. Bu durum da kayda geçer.
Sınav anında teknik sorun yaşayan adaya süre uzatma ve ek hak verilebilir; 60 dakika içinde yeniden giriş ücretsizdir.
Adaylarla paylaşabileceğiniz rehber: Sınava gireceklere.
Adaylar haklı olarak şunu sorar: "Bu uygulama bilgisayarımda neye bakıyor?" Bu soruya açık bir cevap vermek güveni artırır. Adaylara anlatırken şu noktaları öne çıkarın:
KVKK/GDPR bilgilendirmesi ve açık rıza adımları aktivasyon sırasında tamamlanır. Böylece aday sınav başlamadan neyin kaydedileceğini bilir.
Kilitli tarayıcı, Google Forms, Microsoft Forms, Typeform, Jotform ya da linki olan herhangi bir sınav sayfasıyla birlikte kullanılabilir. LMS kullanıyorsanız LTI 1.3 ile Moodle, Canvas, D2L Brightspace, Sakai ve daha fazlasıyla bağlanır.
Kilit katmanı aday başına +1 kontördür; abonelik yoktur. Diğer katmanlarla birlikte hesaplamak için: Fiyatlar.