
Okullar İçin Evden Deneme Sınavı Gözetimi: LGS ve YKS Denemelerinde Güvenlik
Deneme sınavı, öğrencinin gerçek sınava ne kadar hazır olduğunu gösteren aynadır. Ayna bulanıksa, ya...
Vize, final ve bütünleme dönemlerinde binlerce öğrencinin sınavını çevrim içi yapmak; doğru ölçek planlaması, net kurallar, öğrenci desteği ve güvenlik katmanlarının birlikte düşünülmesini gerektirir. Bu rehberde bir üniversite online sınav sistemi kurarken gözetim tarafında nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz. Örnekleri QProctor üzerinden veriyoruz: QProctor sınavınızı taşımaz, mevcut LMS'inize güvenlik katmanı olarak eklenir.
Akademik proctoring, uzaktan yapılan vize, final ya da muafiyet sınavlarında öğrencinin kamerasını, ekranını ve ortam sesini kayıt altına alıp yapay zekâ ile şüpheli anları işaretleyen güvenlik teknolojisidir. Amaç başkasının sınava girmesini, sınav sırasında dışarıdan yardım almayı ve soruların paylaşılmasını zorlaştırmaktır.
Kullananlar genellikle uzaktan eğitim merkezleri (UZEM), bilgi işlem daire başkanlıkları, ölçme-değerlendirme birimleri ve uluslararası öğrenci kabul eden yükseköğretim kurumlarıdır.
Moodle, Canvas ya da Blackboard üzerinden yayınlanan gözetimsiz bir sınav akademik dürüstlüğü zayıflatabilir. En sık görülen dört yöntem:
Öğrenci sınav ekranını görüntülü görüşme uygulamasıyla dışarıdaki birine yansıtır ve cevapları kulaklık ya da telefonla alır.
Yeni sekme açmak serbestse soru kopyalanıp bir yapay zekâ aracına yapıştırılabilir. Bu riski azaltmak için sekme ve odak takibi, kopyala-yapıştır engeli ve kilit uygulaması birlikte kullanılır.
Kilit programını sanal bir işletim sisteminin içinde çalıştırıp ana bilgisayarda arama yapmaya devam etmek.
Öğrencinin yerine başkasının girmesi ya da kameraya fotoğraf veya video yansıtılması.
QProctor; öğrencinin kimliğini doğrulayan, ekranını ve ortamını kayıt altına alan, yapay zekâ ile şüpheli anları işaretleyen ve kanıtı raporlayan bir gözetim ürünüdür. Yapay zekâ işaretler, kararı öğretim elemanı ya da sınav komisyonu verir.
On binlerce öğrenciye ve akademisyene yeni bir platform öğretmek zordur. QProctor bu yüzden mevcut LMS'in içinden çalışır:
Bağlantı seçenekleri: Entegrasyonlar. Planlama için ayrıca: LMS sınav güvenliği entegrasyonu ve Moodle LTI entegrasyonu.
Binlerce öğrencinin aynı saatte sınava girmesi en büyük operasyonel kaygıdır. QProctor'da 10.000 eşzamanlı aday fiyata dahildir; daha büyük sınavlarda randevu sistemiyle girişler yayılabilir.
İnternet bağlantısı koparsa gözetim öğrencinin cihazında sürer, kayıtlar bağlantı gelince şifreli olarak yüklenir. 60 dakika içinde yeniden giriş ücretsizdir; sorun yaşayan öğrenciye süre uzatma ya da ek hak verilebilir.
Gözetim; öğrencinin görüntüsünü, sesini, ekranını ve yüz doğrulama verisini işler. Öğrencilerin "neyim kaydediliyor" sorusunu açıkça yanıtlamak gerekir.
| Konu | Neden önemli? | QProctor'da |
|---|---|---|
| Aydınlatma ve açık rıza | Öğrenci verisinin neden işlendiğini sınavdan önce bilmeli | Aktivasyonda KVKK/GDPR bilgilendirmesi ve açık rıza |
| Şifreleme | Kayıtlar sızarsa kurum sorumlu olur | Kayıtlar uçtan uca şifreli |
| Saklama ve silme | Veri süresiz tutulamaz | Saklama süresini kurum seçer; öğrenci ve kurum kendi verisini silebilir |
| Veri yeri | Yurt dışı aktarım ayrı değerlendirilir | AB veri merkezleri (Almanya ve Finlandiya) |
Ayrıntılı rehber: Online sınavlarda KVKK ve biyometrik veri.
Ekran okuyucu kullanan bir öğrencinin yardımcı yazılımı, katı bir kilit tarafından kapatılırsa sınav adil olmaz. Erişilebilirliği bir taahhüt olarak ele alıyoruz; QProctor için bir WCAG uyum iddiamız yoktur.
Bugün kullanabileceğiniz araçlar şunlardır: kilit uygulamasındaki izin listesine kurumun onayladığı uygulamalar eklenebilir; gözetmen öğrenciye ek süre ya da ek hak tanımlayabilir; aday ekranı 25 dilde kullanılabilir. Sağlayıcı seçerken kendi engelli öğrenci biriminizle birlikte bir pilot sınav yapmanızı öneririz.
Öğrencilerin en sık sorusu şudur: "Hapşırdım diye sınavım iptal olur mu?" Olmaz. Yapay zekâ tek bir kareye değil, süreye ve tekrara bakar. Ayrıca adayla ilgili otomatik karar vermez.
İşaretlenen anları öğretim elemanı ya da sınav komisyonu kayıtla birlikte inceler. Bu şeffaflığı öğrencilere sınavdan önce anlatmak kaygıyı azaltır. Öğrencilerle paylaşabileceğiniz sayfa: Sınava gireceklere.
Gözetim düzeyini her sınav için aynı tutmak yerine sınavın etkisine göre ayarlayın. Örneğin kısa bir quizde yalnız tarayıcı takibi, vizede kamera ve AI gözetmen, finalde bunlara ek olarak canlı gözetim ve oda taraması.
QProctor'da kampüs lisansı ya da yıllık abonelik yoktur. Her öğrenci oturumu için seçtiğiniz katmanların kontörü toplanır: temel gözetim 1, kamera +2, ekran +2, AI +2, canlı gözetim +4. Böylece quizde düşük, finalde yüksek katmanla yalnız kullandığınız kadar ödersiniz.
Hazır paketler 3, 7 ve 14 kontördür; kontörler 120 gün geçerlidir. Ayrıntılar: Fiyatlar.
Üniversitelere özgü senaryolar için Üniversiteler sayfasına, örnek bir vaka için Anadolu Üniversitesi ve QProctor yazımıza bakabilirsiniz.
14 gün ücretsiz deneyin: 20 aday.